गहिनीनाथ गड हे महाराष्ट्र राज्यातील बीड जिल्ह्याच्या पाटोदा तालुक्यातील गडचिंचोली गावाजवळ वसलेले एक महत्त्वाचे धार्मिक व ऐतिहासिक स्थळ आहे. या गडाला नाथ संप्रदायातील महान संत गहिनीनाथ महाराजांचे स्थान मानले जाते. निसर्गरम्य डोंगरकड्यावर वसलेले हे ठिकाण भक्तांसाठी श्रद्धास्थान आहे.
गहिनीनाथ महाराज कोण होते?
गहिनीनाथ महाराज हे नाथ संप्रदायातील नव नाथांपैकी एक प्रमुख संत मानले जातात. त्यांना ज्ञानेश्वर माऊलींचे गुरू मानले जाते. त्यांनी योग साधना, ध्यान आणि अद्वैत तत्त्वज्ञान यामध्ये विशेष प्रगती साधली होती. असे मानले जाते की, त्यांनी आपल्या जीवनातील बरीचशी साधना गहिनीनाथ गडावरच केली.
स्थळाचे भौगोलिक स्थान
गहिनीनाथ गड बीड जिल्ह्याच्या पूर्वेकडील भागात, गडचिंचोली गावाजवळ एका उंच डोंगरावर वसलेला आहे. येथे पोहोचण्यासाठी बीड शहरातून साधारणतः ७० ते ८० किलोमीटर अंतर पार करावे लागते. पाटोदा तालुक्याच्या मुख्य रस्त्यावरून या गडापर्यंत जाण्यासाठी स्थानिक मार्ग उपलब्ध आहेत.
गडाचे वैशिष्ट्य
- गहिनीनाथ गडावर गहिनीनाथ महाराजांचा समाधीस्थळ आहे.
- येथे दरवर्षी आषाढी आणि कार्तिकी एकादशीला मोठी यात्रा भरते.
- भक्तगण येथे योग साधना, भजन, कीर्तन इ. उपक्रम करतात.
- गडावर एक शांत, निसर्गरम्य वातावरण, पायऱ्यांद्वारे डोंगर चढून गेल्यावर मनाला प्रसन्नता देणारा नजारा पाहायला मिळतो.
- गडावरून आसपासचा परिसर आणि पाटोदा भाग स्पष्ट दिसतो.
धार्मिक महत्त्व
गहिनीनाथ गड हे योगी परंपरेतील साधकांसाठी एक प्रेरणास्थान मानले जाते. येथे येणारे अनेक भाविक ध्यानधारणा, तपश्चर्या आणि साधनेसाठी गडावर काही काळ वास्तव्य करतात. नाथ संप्रदायाचा प्रभाव असलेल्या अनेक भागातील लोक येथे श्रद्धेने भेट देतात.
कसे पोहोचाल?
- रेल्वे मार्गे: बीडजवळ सध्या थेट रेल्वे सेवा नाही, परंतु परळी, औरंगाबाद किंवा उस्मानाबाद येथून बीड किंवा पाटोदा कडे जाता येते.
- बस / रस्तामार्गे: बीड किंवा पाटोदा येथून गडचिंचोली पर्यंत एस.टी. बस किंवा खासगी वाहनाने पोहोचता येते.
- स्थानिक मदत: स्थानिक गावकऱ्यांकडून गडावर जाण्याचा मार्ग, इतिहास व इतर माहिती सहज मिळते.
पर्यटकांसाठी सूचना
- गडावर चढाईसाठी थोडी मेहनत घ्यावी लागते.
- पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था सोबत करावी.
- गडावर स्वच्छता राखावी व श्रद्धास्थान असल्याने शिस्त पाळावी.
गहिनीनाथ गड हे केवळ धार्मिक ठिकाण नाही, तर अध्यात्म, निसर्ग आणि इतिहास यांचा संगम असलेले पवित्र स्थळ आहे. नाथ संप्रदायातील एक तेजस्वी अध्याय असलेले हे स्थळ प्रत्येक भक्ताने आणि पर्यटकाने एकदा तरी अनुभवलेच पाहिजे. गहिनीनाथ महाराजांचा आशीर्वाद घेऊन आत्मिक शांतीचा अनुभव घ्यायचा असेल, तर गहिनीनाथ गडासारख्या जागी भेट दिलीच पाहिजे
